EKG – na czym polega i jaki jest prawidłowy wynik?

EKG, czyli badanie elektrokardiograficzne serca. Polega na „narysowaniu” aktywności elektrycznej serca na papierze. Mięsień sercowy kurczy się dzięki pracy układu bodźco-przewodzącego – jest to specjalny rodzaj tkanki nerwowej obecnej w sercu. Przewodzi impulsy elektryczne wywołujące skurcz kardiomiocytów (komórek mięśnia sercowego). Znając kierunek przepływu energii elektrycznej oraz lokalizacji układu bodźco-przewodzącego opracowano badanie EKG.

Czym jest EKG i co wykrywa?

W EKG najważniejsze są elektrody, które zachowują się tak jakby „patrzyły na serce” i rejestrowały to co się w nim dzieje. Wyróżniamy 4 elektrody kończynowe (żółta, zielona, czerwona i czarna), które są zakładane na nadgarstki i kostki oraz 6 elektrod przedsercowych, które są umieszczane na klatce piersiowej. Tak zaaranżowana struktura potrafi odtworzyć pracę serca w postaci elektrokardiografu, który podlega lekarskiej interpretacji.

EKG to podstawowe, nieinwazyjne badanie w medycynie służące do diagnostyki chorób serca. W prosty i szybki sposób informuje lekarza o wydolności serca, prawidłowości w jego skurczach oraz odpowiednim natlenieniu.

Profilaktyka i zalecenia, czyli kiedy należy wykonać EKG?

Każda zdrowa osoba od 40 roku życia powinna raz w roku mieć wykonane badanie EKG.

Powinniśmy zawsze zrobić EKG w przypadku dolegliwości takich jak: duszność, ból w klatce piersiowej, czy obniżona tolerancja wysiłku. Jest to szczególnie istotne gdy w naszej rodzinie były przypadki chorób serca.

Badanie EKG służy także jako kontrola u chorych z rozpoznaną: miażdżycą naczyń tętniczych, zaburzeniami rytmu serca, chorobą wieńcową, wadami serca (np. zwężenie lub niedomykalność zastawek) lub z zapaleniem mięśnia sercowego.

Nie istnieją żadne przeciwwskazania do wykonania EKG – wykonać je może każda osoba.

Jak się przygotować do EKG?

  1. Nie musisz być na czczo, ale bezpośrednio przed badaniem nie pij kawy, alkoholu i nie pal papierosów.
  2. Ubierz się wygodnie, tak aby łatwo było wyeksponować kostki, nadgarstki oraz klatkę piersiową.
  3. Przed badaniem ogranicz intensywny wysiłek fizyczny oraz duże emocje. Postaraj się być wyciszony i spokojny.
  4. Weź ze sobą listę przyjmowanych leków.
  5. Jeżeli masz mocno owłosioną klatkę piersiową i trudno będzie przyczepić elektrody, rozważ ogolenie włosów.

Przebieg badania EKG

EKG to szybkie badanie. Sam odczyt trwa niecałą minutę. Łącznie z przygotowaniem się i założeniem elektrod – do 5 minut. Lekarz od razu interpretuje większość wyników podając informacje zwrotną.

Na początku należy odkryć miejsca które będą potrzebne do założenia elektrod, musimy się rozebrać i położyć na leżance. Pielęgniarka spryskuje płynem do odkażania obszary skóry, które będą się stykały z elektrodami, tak żeby przylegały do siebie jak najciaśniej. Następnie przymocowuje 4 elektrody kończynowe oraz 6 elektrod na klatce piersiowej. Nie należy się ruszać ani nic mówić. Kolejno, włącza się aparat EKG, który rozpoczyna odczyt (najczęściej trwa to niecałą minutę). Po tym czasie następuje zdjęcie elektrod. I na tym koniec. To jest opis przebiegu EKG spoczynkowego.

Badanie EKG wysiłkowe trwa nieco dłużej (do 30 minut), ponieważ wymaga zarejestrowania pracy naszego serca podczas marszu i biegu na bieżni. Wysiłkowe EKG wykonujemy po to aby zaobserwować jak reaguje serce na zwiększone zapotrzebowanie na tlen podczas aktywności fizycznej.

Prawidłowe wyniki EKG

Wykres EKG to zapis powtarzających się części. Każda z części określa 1 cykl pracy serca od skurczu do rozkurczu. Co możemy zobaczyć w zapisie prawidłowego elektrokardiogramu:

  • linię izoelektryczną – zarejestrowaną w czasie, gdy w sercu nie ma żadnych pobudzeń elektrycznych,
  • załamki – wychylenia linii izoeletrycznych w górę (załamek dodatni) i w dół (załamek ujemny),
  • odcinki – linię izoelektryczna pomiędzy załamkami,
  • odstępy – odcinek z sąsiadującym załamkiem.

W prawidłowym zapisie możemy zauważyć:

  • załamek P – oznacza skurcz przedsionków,
  • zespół QRS – czyli skurcz komór serca,
  • załamek T – rozkurcz komór.

Interpretacja zapisu elektrokardiogramu jest trudna i zależy od wielu czynników: wieku, przyjmowanych leków, płci, chorób przewlekłych. Pamiętajmy, że nie wszystkie choroby układu sercowo-naczyniowego mogą być zobrazowane w EKG. Dodatkowo, nieprawidłowy wynik nie zawsze musi świadczyć o jakiejś chorobie.

Jakie przykładowe choroby może wykryć EKG?

  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • niedokrwienie serca,
  • zawał,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych.

EKG przez telefon

System oceny EKG przez telefon to dosyć nowa usługa w Polsce, która cieszy się popularnością szczególnie w obecnych czasach. Obecnie ośrodki które oferują taką usługę znajdują się w większości dużych miast w Polsce.

Istota usługi polega na zarejestrowaniu się w ośrodku i opłacenia wynajmu sprzętu, który jest połączony z systemem informatycznym placówki. Za każdym razem gdy poczujemy się niepewnie, przez całą dobę możemy wykonać sami EKG poprzez przyłożenie dwóch elektrod. Elektrokardiogram jest przesyłany do specjalisty, który ocenia wynik i interpretuje go w zależności od naszej historii choroby. Kardiolog może wydać konkretne zalecenia po analizie badania (przyjęcie leków, wezwanie karetki), a my nie musimy wychodzić z domu.

Bibliografia:

[1] Szczeklik A., Interna Szczeklika 2020, Medycyna Praktyczna, Kraków, 2020
[2] Garcia T., Holtz N., EKG Sztuka intepretacji, Medipage, 2001
[3] Brożek P., Elektrokardiografia (EKG), www.mp.pl

Źródła:

  1. Szczeklik A., Interna Szczeklika 2020, Medycyna Praktyczna, Kraków, 2020
  2. Garcia T., Holtz N., EKG Sztuka intepretacji, Medipage, 2001
  3. Brożek P., Elektrokardiografia (EKG) https://www.mp.pl/

Polecane artykuły