Wariant Omikron – co o nim wiemy?

Pandemia COVID-19 stanowi powszechne zagrożenie epidemiologiczne już prawie od 2 lat. Pierwszy przypadek w Polsce został wykryty 4 marca 2020 roku. Od tego czasu wirus cały czas mutuje, a więc zmienia swoją informację genetyczną. Powoduje to pojawianie się co jakiś czas nowego wariantu SARS-CoV-2. Każdy kolejny wariant cechuje się innym poziomem zakaźności oraz różnym przebiegiem choroby. Najnowszym z nich jest wariant o nazwie Omikron. Został on po raz pierwszy odkryty 11 listopada tego roku w próbce pochodzącej z Botswany. Kolejny przypadek został zarejestrowany w Republice Południowej Afryki. W kolejnych dniach wirus rozprzestrzeniał się na inne kraje. Pod koniec listopada był już obecny w różnych krajach Europy, Azji oraz obu Ameryk.

Charakterystyka wariantu Omikron

Omikron charakteryzuje się innymi cechami niż poprzednie warianty wirusa COVID-19. W jego materiale genetycznym wykryto największą liczbę jak dotąd stwierdzonych niebezpiecznych mutacji w porównaniu z innymi wariantami. Szczególnie zmiany w obrębie białka kolca cząsteczki (glikoproteina S) wirusa są niepokojące. Zwiększają one bowiem zakaźność Omikronu i jednocześnie zmniejszają skuteczność ochrony immunologicznej po szczepieniu lub przebyciu zakażenia.

Również przeciwciała wytwarzane przez organizm lub pozyskiwane od ozdrowieńców i podawane chorym wykazują się mniejszą skutecznością. Są to jednak na razie wstępne obserwacje, oparte na małej liczbie przypadków.

Objawy wariantu Omikron

Na podstawie wstępnie pozyskanych danych naukowcy ustalili, że objawy infekcji wywołanej przez wariant Omikron nieco różnią się od tych poprzednich. W porównaniu z nimi wariant ten wywołuje mniej poważnych objawów. Jednakże jest jeden nowy objaw, którego nie obserwowano u chorych na poprzednie warianty koronawirusa. Chodzi o uczucie drapania w gardle. U wcześniej zakażonych występował ból gardła, a nie jego drapanie.

Poza tym występują podobne dolegliwości jak w innych wariantach. Należą do nich:

• suchy kaszel,
• ostry nieżyt nosa,
• bóle mięśni i stawów,
• ogólne osłabienie.

Stwierdza się także charakterystyczne dla infekcji COVID-19 zaburzenia węchu i smaku. Mimo że infekcja zazwyczaj przebiega łagodnie, to u części chorych (zwłaszcza starszych, z chorobami przewlekłymi) może dochodzić do ciężkiego zakażenia i zagrożenia życia lub zdrowia.

Zaraźliwość wariantu Omikron

W pojawieniu się tego nowego wariantu niepokojąca jest jego wysoka zaraźliwość. Oznacza to, że może on się łatwo rozprzestrzeniać w społeczeństwie. Dostępne dane na ten temat cały czas są aktualizowane. Na podstawie badań przeprowadzonych w RPA wiadomo jednak, że Omikron może być 2,4 razy bardziej zakaźny niż poprzednie warianty wirusa.

Zaobserwowano także 5 razy większe ryzyko ponownego zakażenia u ozdrowieńców. Co dodatkowo niepokojące, aktualnie dostępne szczepionki mogą okazać się mniej skuteczne przy infekcji Omikronem. Na podstawie wstępnych danych ustalono, że szczepionki mRNA (Pfizer i Moderna) po dwóch dawkach zapewniają 40% ochronę przed zachorowaniem. Szczepionki wektorowe (AstraZeneca i Johnson&Johnson) mają praktycznie przed nim nie chronić. Jednakże przyjęcie dawki przypominającej szczepionek mRNA ma redukować ryzyko choroby objawowej o około 75%.  

Na ten moment nie sposób określić, w jaki sposób wariant Omikron będzie się rozprzestrzeniał na świecie oraz jak to wpłynie na sytuację epidemiologiczną poszczególnych krajów, w tym Polski.