Czy istnieje lek na koronawirusa?

Lek na koronawirusa

Sytuacja epidemiczna związana z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-cov-2 jest bardzo dynamiczna. Ze względu na globalny charakter problemu, wiele instytucji z obszaru medycyny i biologii postawiło znalezienie skutecznego leku wśród swoich priorytetów. Dotychczasowe wyniki są obiecujące. Mimo to, na lek zwalczający koronawirusa dostępny w aptece trzeba jeszcze trochę poczekać. Czy istnieją sposoby którymi można złagodzić objawy koronawirusa w warunkach domowych? Czy są znane metody leczenia, a jeśli są to jakie? Jak wygląda perspektywa przyszłości? 

Postępowanie w przypadku pierwszych objawów Covid-19

W przypadku zaobserwowania niepokojących objawów, bezdyskusyjne wydaje się zgłoszenie do lekarza. To jednak nie oznacza, że pacjent od razu trafi na oddział szpitalny. W przypadku braku objawów lub niewielkiej ich liczby Polskie Towarzystwo Epidemiologów i lekarzy Chorób Zakaźnych nie wymaga, aby hospitalizować pacjenta (komentarz z dnia 13.10.2020). Specjaliści podkreślają jednak, że tzw. Stadium 1 (czyli zakażenie bezobjawowe lub skąpoobjawowe) może poprzedzać rozwój choroby w kierunku pełnoobjawowym. W Stadium 1 nie zaleca się również stosowania leków, za wyjątkiem tych przeciwgorączkowych. Należy zadbać o odpoczynek i powstrzymać się od prac. Trzeba monitorować objawy organizmu w tym o ile to możliwe saturacje tlenową (z użyciem pulsoksymetru). Jeśli stan chorego pogarsza się, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. 

Osocze ozdrowieńców i Remdesiwir

W przypadku pogorszenia się stanu pacjenta i wzrostu liczby objawów Covid-19 mówi się o Stadium 2 choroby (tzw. Stadium pełnoobjawowym), które wymaga przewiezienia pacjenta na oddział zakaźny. W tym przypadku głównymi metodami leczenia jest podawanie osocza ozdrowieńców, zgodnego z grupą krwi pacjenta oraz preparatu Remdesiwir, jedynego jak dotąd zarejestrowanego leku przeciwwirusowego. 

W Polsce możliwe jest oddawanie surowicy w każdej Okręgowej Stacji Krwiodawstwa. Odbywa się to na drodze plazmaferezy z krwi pełnej. Według aktualizacji z 8.12.2020 każda osoba, która przeszła Covid-19 i jest co najmniej 14 dni po zakończeniu izolacji, bądź 14 dni od uzyskania dodatniego testu na obecność przeciwciał, może oddać surowice. Ważne by czuła się zdrowa i była w wieku od 15 do 65 lat. Ważne by przed planowaną wizytą skontaktować się z okręgową stacją krwiodawstwa ze względu na panujące obostrzenia epidemiczne.

Wspomagające metody terapeutyczne

Do tej pory przeprowadzono szereg badań in vitro mających na celu sprawdzenie skuteczności w walce z Covid-19. Są to substancje aktywne używane jako leki przeciwzapalne lub inne. Część z nich jest już wykorzystywana w warunkach hospitalizacji pacjenta z ciężkimi objawami Covid-19 jednak muszą zaistnieć specjalne warunki. Do tych substancji aktywnych należą między innymi:  

  • Tocilizumab,
  • Kortykosteroidy (deksametazon).

Tocilizumab jest rodzajem przeciwciała monoklonalnego, które łączy się z Interleukiną 6 (IL-6). Do tej pory był on stosowany w przypadkach leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych. W badaniach dotyczącym Covid-19, wskazuje się na korelacje dużej ilości IL-6 (plejotropowa interleukina prozapalna) ze śmiertelnością osób chorych. Tocilizumab natomiast łączy się z IL-6 osłabiając jej działanie. Znane jest wiele przypadków obniżenia stanu zapalnego u osób chorych na Covid-19 przyjmujących Tocilizumab w warunkach hospitalizacji. W Polsce Tocilizumab jest podawany w warunkach hospitalizacji gdy pacjent wykazuje niewydolność oddechową (Stadium 3 choroby) oraz po uprzednim sprawdzeniu stężenia IL-6 we krwi.

Kortykosteroidy (Deksametazon) od razu były oczywistym kandydatem na lek przeciwkowidowy ze względu na właściwości przeciwzapalne. W Polsce Deksametazon będący jednym z glikokortykosteroidów jest stosowany jako leczenie wspomagające w Stadium 2 Covid-19 oraz w leczeniu podstawowym w Stadium 3 i 4 choroby. Specjaliści z Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i lekarzy Chorób Zakaźnych podkreślają jednak, że muszą być spełnione odpowiednie warunki aby włączyć go do leczenia. Samodzielne stosowanie w Stadium 2 (bez jednoczesnego podawania Remdesiwiru) może zwiększyć ryzyko niekorzystnego przebiegu Covid-19.

Preparaty dające nadzieję?

Chlorochina i hydroksychlorochina jest substancją znaną i używaną od lat w malarii. W kontekście zwalczania wirusa SARS-cov-2 nie wszystkie mechanizmy działania zostały poznane. Wiadomo jednak, że Chlorochina powoduje wzrost pH w endosomach komórki przez co wirus nie może tak łatwo wniknąć do komórki drogą endocytozy. Ponadto udowodniono, że w przypadku wirusa SARS-cov, chlorochina i hydroksychlorochina doprowadza do glikozylacji receptora ACE2 dzięki któremu wirus wnika do komórek, przez co ten proces zostaje zahamowany. W związku z powyższym to zrozumiałe, że oczekiwano podobnych wyników w przypadku SARS-cov-2. Jednak do tej pory randomizowane badania z podwójną grupą ślepą oraz placebo nie potwierdzają zmniejszenia objawów koronawirusa u osób którym podano tę substancję aktywną w ciągu 14 dniowego leczenia. NIH na ten moment nie rekomenduje stosowania chlorochiny w terapii.

W obszarze badań nad lekiem na Covid-19 jest jeszcze wiele do zrobienia. Powyżej wspomniano tylko niektóre substancje, używane w określonych przypadkach. Należy pamiętać że mimo ciągłego badania SARS-cov-2 istnieją obszary jeszcze nie do końca poznane. Wirus ten został rozpoznany niespełna ponad rok temu. Zatem na w pełni działający lek dostępny w aptece trzeba będzie jeszcze długo poczekać.

Źródła

[1] https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/treatments-for-covid-19

[2] https://www.mp.pl/covid19/zalecenia/248659,zalecenia-diagnostyki-i-terapii-zakazen-sars-cov-2-polskiego-towarzystwa-epidemiologow-i-lekarzy-chorob-zakaznych,1

[3] https://www.mp.pl/covid19/zalecenia/258390,zalecenia-dotyczace-postepowania-u-osob-z-choroba-covid-19-leczonych-w-domu

[4] Izda V., Jeffries M.A., Sawalhac A.H. “COVID-19: A review of therapeutic strategies and vaccine candidates”; Clin Immunol. 2021 Jan; 222: 108634; 

[5] Xue Liu X., Chao Liu, Gang Liu, Wenxin Luo, Ningshao Xia “COVID-19: Progress in diagnostics, therapy and vaccination”; Theranostics. 2020; 10(17): 7821–7835; 

[6] https://www.covid19treatmentguidelines.nih.gov/antiviral-therapy/chloroquine-or-hydroxychloroquine-with-or-without-azithromycin/

Polecane artykuły